Innowacyjna, lustrzana folia dichroiczna to po prostu cienka, wielowarstwowa „błonka optyczna”, która odbija i przepuszcza światło w bardzo selektywny sposób – dzięki temu widzimy zmianę koloru w zależności od kąta patrzenia i padania światła.

Co oznacza „dichroic / dichroiczny”?

Słowo „dichroic” pochodzi z greckiego di (dwa) i chroma (kolor). W optyce używa się go dziś trochę szerzej – głównie dla materiałów, które różnie traktują różne długości fali światła (czyli kolory):

• Dichroiczny filtr / lustro (dichroic filter/mirror)
  To specjalny filtr cienkowarstwowy (interference filter), który część widma przepuszcza, a część odbija, praktycznie bez pochłaniania. Oparte jest to na interferencji w wielu ultra-cienkich warstwach dielektryka nakładanych na szkło.

• Dichroiczne szkło
  Nowoczesne szkło dichroiczne ma na powierzchni naniesione dziesiątki–setki mikrowarstw tlenków metali (np. tytanu, krzemu, magnezu). Te warstwy powodują, że szkło jedne długości fali odbija, a inne przepuszcza – w efekcie przy zmianie kąta patrzenia kolory „płynnie się przelewają”.

Kluczowe jest tu zjawisko interferencji w cienkich warstwach: różne kolory światła mają różne długości fal, więc w tej samej strukturze warstw jedne są wzmacniane (silnie odbijane), inne znoszone (przepuszczane). To dokładnie ten sam efekt fizyczny, który widzisz na plamie oleju na wodzie albo na bańce mydlanej – tylko tutaj jest to perfekcyjnie kontrolowane przemysłowo.

Co to jest lustrzana folia dichroiczna o zmiennej barwie?

To cienka, przezroczysta folia poliestrowa (lub podobny materiał), na którą naniesiono wielowarstwowe powłoki dichroiczne. Produkują ją m.in. 3M i inni producenci folii dekoracyjnych na szkło. Z punktu widzenia użytkownika:

• Naklejasz folię na szkło → dostajesz efekt jak przy drogim szkle dichroicznym, ale:

  • daje to niższy koszt,

  • to łatwy montaż na istniejących szybach,

  • to w końcu możliwość demontażu/zmiany aranżacji.

Typowe cechy takiej folii:

1. Zmiana koloru z kątem patrzenia

   • Przy jednym kącie widzisz np. cyjan → niebieski → magenta, przy innym złoto → czerwony (warianty „Blaze”, „Chill” u niektórych producentów).

   • Kolor zmienia się także z porą dnia i typem oświetlenia.

2. Efekt lustrzany / lekko zwierciadlany

   • W części kątów folia zachowuje się jak półlustro – mocno odbija kolorowe światło, szyba działa dekoracyjnie, elewacja „świeci” kolorami.

3. Brak metalu (często)

   • Wiele nowoczesnych folii dichroicznych jest niemal bezmetalowych – wykonanych z warstw dielektryków, więc są nieprzewodzące i niekorozyjne, co ma znaczenie np. przy instalacjach na zewnątrz i w pobliżu urządzeń elektronicznych.

4. Zastosowanie

   • architektura: fasady, przeszklenia, balustrady, „szklane żebra” na elewacjach,

   • wnętrza: ścianki działowe, witryny sklepowe, elementy dekoracyjne,

   • design / reklama: nośniki wizualne, szyldy, instalacje artystyczne.

Na zdjęciach widać typowe użycie: szkło oklejone folią dichroiczną, która rzuca na otoczenie kolorowe, zmienne refleksy.

Czym różni się szkło/folia dichroiczna od „zwykłej” kolorowej folii?

Zwykła folia barwiona działa głównie przez pochłanianie części widma – przepuszcza np. zielony, resztę tłumi. Kolor jest dość stały, niezależnie od kąta.

Folia dichroiczna działa przede wszystkim przez interferencję w cienkich warstwach:

• zamiast pochłaniać, odbija niechciane długości fali, a inne przepuszcza,

• przez zmianę kąta padania światła zmienia się efektywna grubość optyczna warstw, więc zmienia się też, które kolory są wzmacniane/odbite,

• dzięki temu widzisz ciągły shift barw, a nie jeden, „płaski” kolor.

To dlatego elewacje z folią/szkłem dichroicznym wyglądają „żywo” – inaczej z bliska, inaczej z daleka, inaczej w południe, inaczej o zachodzie słońca.

„Dichroic” – zjawisko czy materiał?

W praktyce w branży używa się tego określenia w kilku znaczeniach:

• Zjawisko / efekt optyczny – selektywne odbijanie i przepuszczanie różnych długości fali, powodujące zmianę postrzeganych barw (interferencja cienkich warstw).

• Typ powłoki optycznej – „dichroic coating”, czyli architektoniczne lub techniczne powłoki na szkle (np. filtry, zwierciadła dichroiczne w optyce precyzyjnej).

• Nazwa handlowa materiału – „dichroic glass”, „dichroic film”, „3M Dichroic Glass Finish” itp. – konkretne produkty oparte o tę technologię.

Folie Dichroic w branży car wrappingu i detailingu?

Tak, dobrze Ci się wydaje – to co widziałeś w car wrappingu to właśnie efekt „dichroic / iridescent / rainbow”, tylko branża częściej sprzedaje to pod nazwami typu Rainbow Chrome, Holographic, Iridescent, Chameleon, a niekoniecznie używa słowa „dichroic”.

Na rynku jest cała rodzina folii, które zmieniają kolor i mają lustrzaną / chromowaną bazę:

• Iridescent / Rainbow / Holographic wrap – folie winylowe z efektem tęczy, gdzie kolor „pływa” po nadwoziu w zależności od kąta patrzenia i światła.

• Chrome Rainbow / Chrome Iridescent – efekt jak lustrzana folia chrom plus nałożony tęczowy / dichroiczny „film”, co daje mocny, metaliczny „rainbow mirror”.

Technicznie część z tych produktów bazuje na PET lub PVC z warstwami interferencyjnymi (dichroic / iridescent film), podobnymi do folii architektonicznych, tylko z innym klejem i elastycznością przystosowaną do karoserii. W opisach wielu producentów pojawia się wprost określenie „dichroic iridescent vinyl film for car wrap”.

Natomiast, klasyczne folie dichroiczne robi się głównie jako folie na szkło – dekor do szyb, fasad, witryn. Producent typu 3M opisuje je jako filmy, które odbiją jeden kolor, przepuszczą drugi, zmieniają barwę z kątem patrzenia.

W car wrappingu:

• albo używa się podobnej technologii (interferencja w cienkich warstwach) na elastycznym nośniku,

• albo uzyskuje się zbliżony efekt poprzez wielowarstwowe, transparentne pigmenty / efekty holograficzne w winylu.

Marketingowo producenci wolą określenia „iridescent / rainbow / holographic / chameleon”, bo są bardziej „lifestylowe” niż techniczne „dichroic”.